Filtry zmiękczające są przyrządami hydraulicznymi przeznaczonymi do eliminowania twardości z wody. Twardość wody to wynikowa zawartości jonów magnezu i wapnia. Są one przyczyną powstawania jasnego nalotu czyli kamienia kotłowego na bateriach prysznicowych oraz produktach AGD. Kamień jest następstwem ponadprzeciętnej twardości wody. Ze względu na jonowy charakter twardości wody zmiękczacze wody bazują na złożach jonowymiennych kationitowych (jony wapnia oraz magnezu posiadają ładunek dodatni). Przykłady takich złóż to żywica kationitowa. To silnie kwaśne złoża o niskim odczynie pH.
Prócz usuwania twardości z filtrowanej wody pewne złoża rewelacyjnie radzą sobie także z takimi niechcianymi związkami jak żelazo czy amoniak. Długość życia złóż jonowymiennych jest w miarę duża a wynosi od 10 do 15 lat. Po tym okresie wymagana jest pełna wymiana złoża. Podczas używania złoże traci swoje własności jonowymienne, dlatego co jakiś czas powinno się wykonywać odnawianie roztworami soli. Ilość dni między regeneracjami jest ustalana indywidualnie oraz jest ściśle zależna od jakości filtrowanej wody oraz jonowymiennej pojemności aparatu (bezpośrednio zależnej od ilości żywicy). Nowoczesne zmiękczacze wody oferują wysokie wartości natężenia przepływu, zarządzane są całkowicie automatycznie, a czystość wody po uzdatnieniu spełnia najsurowsze wymogi klientów.